Kjo sure pėrbėhet nga gjashtėdhjetė
e katėr ajete. Tė gjithė ajetet e kėsaj surje flasin mbi etika dhe norma
sociale, duke u fokusuar tek ato brenda familjes. Surja Nur, ėshtė njė sure me
tematikė sociale dhe pėrqendrohet kryesisht nė ēėshtje qė kanėtė bėjnė me shtėpinė dhe familjen.
Kjo sure, iu shpall Profetit
a.s nė kohėn kur e shoqja e tij Aisheja, ishte akuzuar pėr tradhėti bashkėshortore.
Disa nga hipokritėt e Medines, kishin pėrhapur fjalė dhe e kishin akuzuar
Aishen padrejtėsisht, pėr tradhėti bashkėshortore me njė nga shokėt e Profetit
a.s.
Gjatė kthimit nga njė betejė,
Aisheja ishte shkėputur nga karvani pėr nevojat personale dhe kur u kthye, pa qė
karvani ishte nisur pėr udhėtim. Ajo u ul nė vendin ku kishte qenė mė parė
karvani, me shpresė se do e vėnė re mungesėn e saj dhe do tė kthehen t\'a
marrin. Profeti a.s kishte caktuar njė nga muslimanėt qė tė udhėtojė pas
ushtrisė. Kur arriti tek vendi ku kishte pushuar ushtria, ai gjeti gruan e
Profetit a.s Aishen. Pa i folur fare, ai uli devenė me qėllim qė tė hypė
Aisheja.
Tregon Aisheja:"Pėr
Zotin ai as nuk mė ka folur gjatė gjithė rrugės deri nė Medine."
Kėtė ndodhi e shfrytėzuan
hipokritėt, dashakeqėt e muslimanėve dhe filluan tė shpifin dhe hedhin akuza
mbi nderin e Aishes. Nga kėto akuza dhe fjalė qė u pėrhapėn, ranė pre edhe disa
muslimanė, tė cilėt e besuan. Vetė rrethanat mbi tė cilat u bazua kjo shpifje,
ishin ndihmuese. Thėnia "s\'ka tym pa zjarr" gjeti shesh nė njė ndodhi
tė tillė. Nė fakt, ashtu siē edhe u provua mė pas, ekziston tymi pa zjarr. Njė
muaj rrjesht vazhduan akuzat, shpifjet dhe fjalėt lart e poshtė. Njė muaj
rrjesht, Profetit a.s nuk po i shfaqej as vetė Xhibrili a.s. Profeti a.s u
gjend shumė ngushtė nga kėto akuza. I gjendur ngushtė ishte edhe vetė Ebu
Bekri, babai i Aishes. Tė sikletosur dhe tė mėrzitur ishin tė gjithė njerėzit e
afėrt tė Profetit a.s dhe tė gjithė muslimanėt e Medines. Njerėzit ishin ndarė
tė tre grupe: Shpifėsit dhe ata qė i besuan kėto shpifje, njerėz qė nuk dinin ē\'tė
vepronin dhe tė tjerė qė nuk i besonin kėto akuza. Kjo gjendje vazhdoi pėr njė
muaj rrjesht.
Ky ishte njė mėsim shumė i rėndėsishėm
pėr ēdo shoqėri muslimane qė do tė vinte mė pas. Si duhet tė reagojnė muslimanėt
dhe besimtarėt e vėrtetė, nėse mes tyre pėrhapen shpifje dhe akuza tė tilla? Ēfarė
duhet bėrė kur njė pjesė e shoqėrisė akuzon njė tjetėr?
Pėr rrethana tė tilla, Zoti
i madhėruar ka shpallur suren Nur.
Ajeti i parė qė iu shpall
Profetit a.s dhe qė vėrtetonte pafajėsinė e Aishes ėshtė ajeti njėmbėdhjetė. Qė
nga ajeti i njėmbėdhjetė deri nė ajetin njėzet e pesė, tė gjithė ajetet flasin
mbi pafajėsinė e Aishes. Edhe pse kėto ajete u shpallėn pėr tė hedhur poshtė
akuzat kundėr Aishes, ato janė tė vlefshme pėr ēdo kohė dhe vend.
"Me tė vėrtetė, ata qė shpifėn,
janė njė skotė prej jush. Mos e quani atė si tė keqe pėr ju. Pėrkundrazi, kjo
ėshtė mirė pėr ju. Ēdonjėri prej tyre do tė dėnohet pėr atė qė ka bėrė, kurse
atė qė ka shpifur mė shumė, e pret njė dėnim i madh." (Nur, 11)
"Mos e quani atė si tė
keqe pėr ju. Pėrkundrazi, kjo ėshtė mirė pėr ju." Kjo ėshtė njė e mirė, pasi
shoqėria do tė nxjerrė mėsim nga njė ndodhi e tillė dhe do tė dijė si tė reagojė
nė raste tė tjera.
Nga ata qė e
pėrgėnjeshtronte lajmin dhe nuk e besonin ishtedhe Ebu EjubElensarij me
gruan e tij. Njė ditė teksa ai qėndronte me gruan nė shtėpi i tha:O nėna e
Ejubit, nėse doishe nė vendin e Aishes,
a do tė mund ta bėje, atė qė thonė se e ka bėrė ajo?
Jo pėr Zotin, nuk do tė
mund ta tradhėtoja tė dėrguarin e Zotit iu pėrgjigj ajo.
Ebu Ejubi i tha: Aisheja
ėshtė mė e mirė se ti (dhe smund ta bėjė kėtė).
Gruaja e tij e pyeti:Po ti
nėse do tė ishe nė vendin e Safvan ibnu Muatil, a do mund tė mendoje keq pėr
gruan e tė dėrguarit tė Zotit?
Ebu Ejubi i tha:Jo pėr
Zotin. Ajo i tha:Safvani ėshtė mė i mirė se ti (dhe smund ta bėjė diēka tė
tillė).
Pėr kėtė ndodhi, Profetit a.s iu
shpall ajeti i mėposhtėm:
Kur e dėgjuat kėtė pėrgojim, pėrse
besimtarėt dhe besimtaret nuk menduan mirė pėr njėri-tjetrin si pwr vete dhe tė thoshin: Kjo ėshtė shpifje
e qartė?!
(Nur, 12)
Ju o besimtarė duhet tė mendoni mė tė
mirėn pėr vėllanė dhe motrėn tuaj nė fe, edhe pse hipokritėt dhe dashakeqėt akuzojnė
dhe flasin lart e poshtė. Ti o besimtar nuk i pėrket shtresės sė hipokritėve
dhe dashakeqėve, prandaj duhet tė distancohesh prej tyre dhe nga sjelljet e
tyre.
"Pse nuk sollėn pėr kėtė katėr
dėshmitarė? Meqė nuk sollėn dėshmitarė, ata janė gėnjeshtarė para Allahut.
Sikur tė mos ishte mirėsia e Allahut ndaj jush dhe mėshira e Tij, nė kėtė botė
dhe nė tjetrėn, me siguri do tju godiste dėnim i madh pėr atė qė bėtė. Ju
pėrcillnit me gjuhėt tuaja dhe flisnit me gojėt tuaja diēka, pėr tė cilėn nuk
kishit dijeni. Ju kėtė e merrnit pėr gjė tė lehtė, por para Allahut kjo ishte
njė shkelje e madhe.Pėrse kur e dėgjuat pėrgojimin, nuk thatė: Nuk ka hije
pėr ne tė flasim pėr kėtė. Ti qofsh lavdėruar (o Zot)! Kjo ėshtė shpifje e
madhe! (Nur, 13-16)
Kėto ajete tė drejtohen edhe
ty o vėlla dhe oj motėr dhe sikur tė thonė: Ruaje gjuhėn kur bėhet fjalė pėr
nderin e tjetrit. Ruaje veten dhe pėrmbahu kur bėhet fjalė pėr nderin e njė
gruaje. Mos thuaj ajo ėshtė filania qė ka vepruar dhe vepron... Mos mendo se diēka
e tillė ėshtė e vogėl.
"Ju kėtė e merrnit pėr
gjė tė lehtė, por para Allahut kjo ishte njė shkelje e madhe."
Ruaje veten nga akuzat e
drejtuara dikujt tjetėr.
"Allahu ju paralajmėron, qė tė
mos pėrsėritni kurrė mė diēka tė ngjashme, nėse jeni besimtarė." (Nur, 17)
A e shikon o motėr sa e rėndėsishme
je tek Allahu? A e shikon sa rėndėsi ka emri dhe nderi yt? A e shikon se Allahu
shpalli ajete qė lexohen deri Ditėn e Kijametit pėr tė tė mbrojtur ty dhe shoqėrinė
nga akuzat dhe shpifjet? Thėnia qė nuk ka tym pa zjarr, ėshtė e gabuar dhe ajo
qė i ndodhi Aishes ėshtė argumenti mė i mirė.
Ajetet e para tė sures Nur.
Qė nga ajetet e para tė
sures, kuptohet qė gjuha ėshtė e ashpėr.
"Kjo ėshtė njė sure, tė cilėn
Ne e kemi zbritur dhe urdhėruar, duke shpallur nė tė argumente tė qarta, qė ju
tua vini veshin." (Nur, 1)
I gjithė Kurani ėshtė i shpallur nga
Zoti, por nė kėtė rast do tė bėhet fjalė pėr njė vepėr dhe fenomen shumė tė shėmtuar.
"Laviren dhe lavirin
ta rrihni ēdonjėrin prej tyre me nga njėqind goditje. Tė mos ju pengojė
kurrfarė mėshire pėr tė kryer detyrėn e fesė sė Allahut, nėse besoni Allahun
dhe Ditėn e Fundit. Le ta shikojnė dėnimin e tyre njė grup besimtarėsh!"
Islami ėshtė fe e mėshirės
dhe dhembshurisė, por kur bėhet fjalė pėr imoralitetin dhe marrėdhėniet jashtėmartesore,
nuk ka dhembshuri dhe mėshirė. Islami urdhėron qė tė metat dhe gabimet e
tjetrit tė mbulohen, por nė rastin e lavirit dhe tė lavires, dėnimin e tyre
duhet t\'a dėshmojnė edhe njė grup besimtarėsh.
Shumė njerėz thonė:"Pėrse
gjithė kjo ashpėrsi dhe dėnim kaq i rreptė?!"
Nė fakt, nėse i kanė
parasysh garancitė dhe ligjet qė Zoti pėrmend pėr t\'a shmangur njė fenomen tė
tillė, nuk do e bėnin kėtė pyetje. Nė kėtė sure, Zoti pėrmend njė sėrė normash
etike dhe morale, tė cilat janė barrierė e fortė qė e mbron njeriun nga marrėdhėniet
jashtėmartesore.
Nė kėtė sure, Zoti i urdhėron
besimtarėt qė para se tė hyjnė nė njė shtėpi, tė trokasin dhe tė kėrkojnė leje.
Askush nuk mund tė hyjė nė shtėpinė e tjetrit, pa kėrkuar leje mė parė, sidomos
nėse nė shtėpi ndodhen vetėm gratė. I kėshillon fėmijėt qė mos hyjnė nė dhomėn e gjumit ku
ndodhen prindėrit, pa kėrkuar leje mė parė prej tyre. Allahu i urdhėron
besimtarėt dhe sidomos tė rinjtė tė ulin shikimin. I urdhėron tė rinjtė tė
martohen dhe tė zgjedhin bashkėshorten e duhur. I urdhėron femrat tė veshin
hixhabin dhe tė mbulohen. Ai ndalon
shpifjen dhe akuzat qė u bėhen tė tjerėve pa argumente dhe fakte. Pėr t\'a
reduktuar nė masė njė fenomen tė tillė i cili e pėrēan shoqėrinė, islami ka
caktuar dhe ndėshkimin pėrkatės.
Mos hyr nė shtėpinė e
tjetrit pa leje.
Thotė Zoti i madhėruar mbi kėtė
normė etike dhe morali:
"O besimtarė! Mos hyni nė
shtėpitė e huaja pa marrė leje e pa i pėrshėndetur banuesit e tyre. Kjo ėshtė
mė e mira pėr ju. Ndoshta do tia vini veshin! Nėse atje nuk gjeni askėnd, mos
hyni derisa tju lejohet e, nė qoftė se ju thuhet Kthehuni, atėherė kthehuni!
Kjo ėshtė mė e mirė pėr ju. Allahu e di se ēfarė bėni ju." (Nur, 27-28)
Kėshillė pėr fėmijėt
"O besimtarė! Skllevėrit dhe
fėmijėt tuaj qė skanė arritur pubertetin, le tju kėrkojnė leje (pėr tė hyrė) nė tri
kohė: para namazit tė mėngjesit, kur i zhvishni rrobat nė mesditė dhe pas namazit
tė jacisė. Kėto janė tri kohė kur hiqni rrobat. Nuk ka gjynah as pėr ju e as
pėr ata qė, pas kėtyre rasteve, tė vizitoni njėri-tjetrin (pa kėrkuar leje
pėr tė hyrė). Kėshtu jua shpjegon Allahu shpalljet juve! Allahu ėshtė i Urtė
dhe i Gjithėdijshėm." (Nur, 58)
Norma tė tilla, u ngjajnė
rregullave tė qarkullimit rrugor, por qė kėta janė pėr brenda shtėpisė. Tė
gjithė kėto rregulla dhe norma, me qėllim qė tė mbrojė shoqėrinė nga devijimet
dhe problemet sociale.
Ulja e shikimit.
"Thuaju besimtarėve qė tė ulin
shikimet e tyre (nga e ndaluara) dhe ta ruajnė nderin e tyre (nga marrėdhėniet e
jashtėligjshme)! Kjo ėshtė mė mirė pėr ta! Me tė vėrtetė, Allahu ėshtė i
Dijshėm pėr atė qė bėjnė ata." (Nur, 30)
Ulja e shikimit nuk ėshtė vetėm pėr
burrat, por edhe gratė janė tė urdhėruara t\'a ulin shikimin.
"Thuaju besimtareve qė tė ulin
shikimet e tyre (nga e ndaluara), ta ruajnė nderin e tyre (nga marrėdhėniet e
jashtėligjshme)"(Nur, 31)
Martesa e tė rinjve
"I martoni tė pamartuarit dhe
tė pamartuarat ndėr ju, si dhe skllevėrit dhe skllavet tuaja qė janė besimtarė
tė ndershėm! Nėse janė tė varfėr, Allahu, do ti begatojė ata me dhuntinė e
Tij; Allahu ėshtė i Gjerė nė mirėsi dhe i Gjithėdijshėm." (Nur, 32)
Jo prostitucionit!
"Mos i detyroni skllavet tuaja
tė bėjnė kurvėri, qė tė arrini ju dobi tė pėrkohshme tė kėsaj bote, nėse ato
dėshirojnė jetė tė ndershme. Nėse ndokush i detyron ato, Allahu do tė jetė
Falės dhe Mėshirėplotė pėr to." (Nur, 33)
Mbulesa islame, hixhabi.
Thuaju besimtareve qė tė ulin
shikimet e tyre (nga e ndaluara), ta ruajnė nderin e tyre (nga marrėdhėniet e
jashtėligjshme) dhe tė mos i shfaqin stolitė e tyre, pėrveē atyre qė janė tė
dukshme. Le ti mbulojnė kraharoret me mbulesat e tyre (tė kokės) dhe tė
mos ua shfaqin stolitė e tyre, pėrveēse bashkėshortėve tė tyre ose baballarėve
tė tyre, ose vjehėrrve tė tyre, ose bijve tė tyre, ose djemve tė bashkėshortėve
tė tyre, ose vėllezėrve apo djemve tė vėllezėrve tė tyre, ose djemve tė motrave
a grave tė tyre, ose atyre qė i kanė nėn zotėrim (si skllave), ose
shėrbėtorėve qė nuk kanė epsh ndaj femrave apo fėmijėve qė nuk i dinė ngacmimet
e femrave. Dhe tė mos i rrahin kėmbėt (pėr tokė), nė mėnyrė qė tė mos
duken stolitė e tyre tė fshehta. Tė gjithė ju, o besimtarė, kthehuni tek Allahu
tė penduar, qė tė arrini shpėtimin!" (Nur, 31)
Thuaji jo imoralitetit nė
shoqėrinė muslimane!
"Ata qė duan tė pėrhapen
shpifjet e turpshme (ose imoraliteti) ndėr besimtarėt, i pret njė dėnim i
dhembshėm nė kėtė botė dhe nė tjetrėn; Allahu i di tė gjitha e ju nuk i
dini." (Nur, 18)
"Vėrtet, ata qė pėrgojojnė
gratė e ndershme, zemėrdėlira e besimtare, janė tė mallkuar nė kėtė botė dhe nė
tjetrėn; pėr ata ka dėnim tė madh." (Nur, 23)
Njė njeri qė akuzon njė femėr
pa argumente dhe fakte, ėshtė i mallkuar nė kėtė botė dhe nė botėn tjetėr.
"Atė Ditė qė do tė dėshmojnė
kundėr tyre gjuhėt, duart dhe kėmbėt e tyre pėr ēfarė kanė bėrė, Allahu do tju
shpagojė dėnimin e merituar dhe ata do ta marrin vesh se Allahu ėshtė e Vėrteta
e qartė." (Nur, 24-25)
Dėnimi qė i jepet lavirit
dhe lavires, ėshtė etapa e fundit e njė sėrė fenomenesh qė janė pėrhapur mė parė
nė shoqėri. Pa u pėrhapur gjithė fenomenet negative tė lartpėrmendura, nuk mund
tė kemi imoralitet dhe pėr pasojė as edhe dėnime tė marrėdhėnieve jashtė
martesore. Islami nuk ėshtė fe qė kėrkon tė dėnojė, vrasė dhe torturojė njerėzit.
Islami ėshtė fe qė kėrkon tė mbrojė dhe ruajė shoqėrinė nga fenomenet negative,
tė cilat e shpėrbėjnė dhe e shkatėrrojnė atė.
Katėr dėshmitarė.
Dikush mund tė pyesė: Nėse
jetojmė nė njė shoqėri tė mirėfilltė islame, ku mediat reklamojnė vetėm tė mirėn
dhe tė virtytshme, ku tė rinjtė martohen me ekuivalentet e tyre, ku gruaja
nderohet dhe respektohet, ku femra vishet me hixhabin dhe mbulesėn islame, ku akuzat
dhe shpijet pėr shkelje nderi nuk ekzistojnė etj... dhe ndodh qė dy persona
kryejnė marrėdhėnie jashtėmartesore, ēfarė duhet bėrė nė njė rast tė tillė?
Nė njė rast tė tillė, gjykatėsi
i kėrkon palės paditėse tė sjellė katėr dėshmitarė qė tė dėshmojnė pėr kėtė akt
tė shėmtuar. Nėse paditėsi nuk sjell katėr dėshmitarė, askush nuk mund tė dėnohet
pėr imoralitet. Po si mund tė gjenden katėr dėshmitarė pėr njė vepėr qė nuk
kryhet veēse nė ambjente tė mbyllura dhe larg syve tė njerėzve?
Ajeti qė flet pėr katėr dėshmitarėt
thotė:
"Ata qė i akuzojnė gratė e
ndershme (pėr
imoralitet), e pastaj nuk sjellin katėr dėshmitarė, ti rrihni me tetėdhjetė
goditje dhe tė mos ua pranoni mė kurrė dėshminė; kėta janė njerėz
ngatėrrestarė." (Nur, 4)
Katėr dėshmitarėt duhet tė
plotėsojnė njė kriter tjetėr: Tė jenė njerėz tė ndershėm dhe jo horra dhe tė
paskrupullt.
Nėse njė burrė dhe njė grua
shihen duke bėrė imoralitet nga katėr dėshmitarė tė ndershėm, kjo do tė thotė
se ata po e bėjnė njė vepėr tė tillė hapurazi, pa pasur frikė dhe turp nga njerėzit.
Nė njė rast tė tillė, zbatohet dėnimi qė ėshtė pėrmendur nė ajetet e para tė
sures Nur. Ky dėnim jepet me qėllim qė tė mbrohet dhe tė ruhet shoqėria nga pėrhapja
e fenomeneve negative. Njė vepėr e tillė dhe nė publik ku e shohin katėr veta, ėshtė
njė sfidė ndaj shoqėrisė dhe diēka e tillė duhet dėnuar.
Nėse njėri nga dėshmitarėt tėrhiqet
dhe thotė se nuk e ka parė tė veprohet njė vepėr e tillė, tre dėshmitarėt e
tjerė duhet tė rrihen me tetėdhjetė kamzhikė. Me kėtė, kuptojmė qė mos
demasikimi dhe mbulimi i kėtij gjynahu, ėshtė mė i vlefshėm dhe i dobishėm pėr
shoqėrinė dhe vetė kėta persona.
Kurse njė herė tjetėr, vetė
Umeri i pa dy veta nė imoralitet. Menjėherė i mblodhi njerėzit dhe u tha:
O njerėz, i pashė me sytė e
mi dhe i dėgjova me veshėt e mi.
Ali ibnu Ebi Talib e
pyeti:O prijės i besimtarėve, a ke katėr dėshmitarė?
Umeri i tha:O Ali, i pashė
me sytė e mi dhe i dėgjova me veshėt e mi.
Por Aliu i tha pėrsėri:O
prijės i besimtarėve, nėse do ua shqiptosh emrat, do tė ndėshkohesh me tetėdhjetė
goditje.
Islami ėshtė fe qė kėrkon
t\'ia mbulojė tė metat tjetrit. Dėnimi ėshtė vetėm pėr ata qė gjynahet dhe
veprat e shėmtuara i veprojnė nė publik, ku i shohin tė tjerėt.
Prandaj nuk ka pėrse tė
ndihesh nė siklet o besimtar nga ajeti qė pėrmend dėnimin e atyre qė kryejnė
marrėdhėnie jashtėmartesore.
"Laviren dhe lavirin ta
rrihni ēdonjėrin prej tyre me nga njėqind goditje. Tė mos ju pengojė kurrfarė
mėshire pėr tė kryer detyrėn e fesė sė Allahut, nėse besoni Allahun dhe Ditėn e
Fundit. Le ta shikojnė dėnimin e tyre njė grup besimtarėsh!" (Nur, 2)
Ky dėnim zbatohet vetėm pasi
tė jenė plotėsuar tė gjithė kriteret e njė shoqėrie tė pastėr, kritere qė i
kemi pėrmendur mė lart.
Por nėse dy persona, njė
burrė dhe njė grua, edhe pse janė besimtarė dhe jetojnė nė njė shoqėri tė pastėr
dhe islame, veprojnė njė gjynah, ēfarė duhet bėrė? Mos duhet tė shkojnė nė
gjykatė dhe tė kėrkojnė tė dėnohen?
Nė kėtė rast, kemi ajetet qė
flasin mbi vlerėn e pendimit. Nė kėtė sure dhe nė ēdo sure tjetėr, sa herė qė pėrmendet
njė gjynah sado i rėndė, Zoti e pason me ajete tė tillė si:"Pėrveē
atyre qė pendohen..."
Pėrse ka marrė emrin Nur
(dritė)?
Mos vallė ngaqė nė kėtė sure
ėshtė ajeti:
"Allahu ėshtė Drita e qiejve
dhe e Tokės. Drita e Tij shėmbėllen me atė tė njė kamareje, nė tė cilėn ndodhet
njė llambė. Llamba ėshtė nė njė kristal, kurse kristali ėshtė si njė yll i
shndritshėm. Ajo (llamba) ndizet nga druri i bekuar i ullirit, as lindor, as
perėndimor, ndėrsa vaji i saj shkėlqen edhe pa e prekur zjarri. Dritė sipėr
dritės. Allahu udhėzon drejt dritės sė Tij kė tė dojė dhe paraqet shembujt pėr
njerėzit. Allahu ėshtė i Dijshėm pėr ēdo gjė." (Nur, 35)
Nėse njė shoqėri i zbaton
gjithė porositė dhe normat qė pėrmenden nė kėtė sure, kjo shoqėri i ngjan mė
shumė njė drite tė pastėr dhe tė dobishme. Shumė njerėz, ēifte dhe familje
jetojnė nė errėsirė, pėr shkak se surja Nur nuk ka asnjė vend nė jetėn e tyre.
Shumė shoqėrive u mungon drita e cila gjendet nė suren Nur. Nėse do i zbatoni
porositė e Zotit qė janė pėrmendur nė kėtė sure, rrugėt, lagjet dhe shtėpitė
tuaja do tė shkėlqejnė nga drita dhe vlerat njerėzore.
Prandaj, nė kėtė sure, pėrmenden
shpesh ajete tė tilla si:
"Kjo ėshtė njė sure, tė cilėn
Ne e kemi zbritur dhe urdhėruar, duke shpallur nė tė argumente tė qarta" (Nur, 1)
"Ne ju kemi dhėnė juve
shpallje tė qarta" (Nur, 34)
Sheriati dhe ligjet e Zotit,
janė dritė me tė cilėn ndriēohet dhe pastrohet shoqėria.
Cili ėshtė burimi i kėsaj
drite?
"Allahu ėshtė Drita e qiejve
dhe e Tokės. Drita e Tij shėmbėllen me atė tė njė kamareje, nė tė cilėn ndodhet
njė llambė. Llamba ėshtė nė njė kristal, kurse kristali ėshtė si njė yll i
shndritshėm. Ajo (llamba) ndizet nga druri i bekuar i ullirit, as lindor, as
perėndimor, ndėrsa vaji i saj shkėlqen edhe pa e prekur zjarri. Dritė sipėr
dritės. Allahu udhėzon drejt dritės sė Tij kė tė dojė dhe paraqet shembujt pėr
njerėzit. Allahu ėshtė i Dijshėm pėr ēdo gjė." (Nur, 35)
Ku mund tė haset kryesisht
drita e Allahut? Kėtė e tregon ajeti pasues qė thotė:
"Nė xhamitė, qė Allahu ka
urdhėruar tė ngrihen e tė pėrmendet aty emri i Tij, Atė e lavdėrojnė nė mėngjes
dhe mbrėmje" (Nur, 36)
Nga kjo dritė pėrfitojnė:
"njerėz, tė cilėt shitblerja
nuk i pengon pėr tė pėrmendur Allahut dhe tė cilėt falin namazin dhe japin
zeqatin dhe tė cilėt kanė frikė nga Dita (e Kiametit), kur zemrat dhe shikimet
do tė jenė tė shqetėsuara." (Nur, 37)
Nėse e refuzon dritėn e
Zotit dhe nuk beson:
"Sa pėr ata qė nuk besojnė,
veprat e tyre janė si mirazhi nė shkretėtirė e tė cilin i etshmi e kujton pėr
ujė, por, kur arrin tek ai vend, nuk gjen asgjė. Aty do tė hasė nė dėnimin e
Allahut, i Cili ia paguan llogarinė e tij tė plotė, se Allahu ėshtė i shpejtė
nė llogari.
Ose janė si errėsirat nė detin e
thellė, tė cilat mbulohen nga dallgėt qė ngrihen njėra mbi tjetrėn, duke pasur
sipėr tyre retė: shtresa errėsire njėra mbi tjetrėn, aq sa kur e nxjerr dorėn e
vet, njeriu pothuajse nuk e sheh fare atė. Ai, tė cilit Allahu nuk i jep dritė,
nuk do tė gjejė mė dritė." (Nur, 39-40)
Kėtu mund tė hyjnė edhe ata
fenomene negative si: Akuzat dhe shpifjet kundėr grave tė ndershme, shikimet pa
kufi, vonimi i martesės mes tė rinjve, imoraliteti etj...
Pafajėsia e Aishes e cila u
shpall nga Zoti, ėshtė drita e cila zbuloi dashaligėsinė e hipokritėve.
"Allahu ėshtė Drita e
qiejve dhe e Tokės. Drita e Tij shėmbėllen me atė tė njė kamareje, nė tė cilėn
ndodhet njė llambė. Llamba ėshtė nė njė kristal, kurse kristali ėshtė si njė
yll i shndritshėm. Ajo (llamba) ndizet nga druri i bekuar i ullirit, as lindor,
as perėndimor, ndėrsa vaji i saj shkėlqen edhe pa e prekur zjarri. Dritė sipėr
dritės..." (Nur, 36)
Me qėllim qė drita tė ndriēojė
dhe tė vazhdojė e ndezur, ka nevojė pėr llampė, kristal, vaj etj...
Po kėshtu, shoqėria qė tė
vazhdojė e pastėr nga fenomenet negative, nga imoraliteti, shpifjet e pabaza
etj... duhet tė zbatojė porositė dhe urdhėrat e Zotit.
Nė fund, paqja dhe shpėtimi
i Zotit qofshin mbi ju!